Nicolaas van Myra

De legende van Sinterklaas is niet zo eenduidig. Op het internet vind ik tal van verhalen zonder bron die de mythe op een net andere manier vertellen. Door middel van dit  bericht ga ik daar nog zo'n internetverhaal aan toe voegen, op de dag voor 5 december.

Wie was Sinterklaas? Sinterklaas is waarschijnlijk gebaseerd op Nicolaas van Myra, die zo rond 300

n. Chr. leefde (het is dus niet zo heel verwonderlijk dat er niet zoveel bronnen zijn😜). Nicolaas van Myra was een vrome bisschop die bekend stond om zijn vergevingsgezindheid. Op Wikipedia  zijn allemaal mythes aan hem toegedicht. De belangrijkste mythe voor het Sinterklaasverhaal is die van de drie huwbare jongedames. 

Er was een arme man met drie dochters die voor hun helaas geen bruidsschat kon betalen. Zodoende zou hij zijn dochters als slaven moeten verkopen, wat waarschijnlijk voor de dames op prostitutie uit zou draaien. Sint Nicolaas vond dat niet zo'n goed idee en hij gooide daarom 's nachts een buidel met geld door het raam die in de schoen van de arme man terecht kwam. Van het geld kon de man de bruidsschat betalen. Sint Nicolaas deed dit in totaal 3 maal, waardoor voor alle meiden van het huis een huwelijk verzorgd kon worden. Zijn heiligenteken is hierdoor drie buidels of drie bollen. Op het tweede plaatje zie je dat hij die drie bollen inderdaad in zijn hand heeft. Ook deze afbeelding is het goed te zien. Dat dit niet de enige belangrijke Sint Nicolaas legende is kun je zien aan dit schilderij. Hierop zie je ook 2 andere legendes afgebeeld (waaronder het vermeerderen van een hoeveelheid koren en het tot leven wekken van drie vermoorde studenten). 

Ik zou wel willen weten wie opdracht heeft gegeven voor dit schilderij. Het is een luxe schilderij met al dat goud. Kan me ook niet voorstellen dat de lijst oorspronkelijk is. Zwart is volgens mij een dure kleur (waarom zou je dat dan gebruiken voor de lijst) en de lijst ziet er nog perfect uit.

Sint Nicolaas met drie bollen (het verhaal gaat dat deze bollen voor sinaasappels werden aangezien, wat het verklaard waarom we denken dat Sint Nicolaas uit Spanje komt). 

We maken een sprong in de tijd, naar het eerste Sinterklaasboek. Dit boek kwam uit in 1850, en hier heb ik dus wel een bron van. In het boek lag erg de nadruk op het zoete tegenover de roe, maar dat kun je in die tijd ook wel verwachten. Het boek is geschreven door Jan Schenkman (wat ik een toevallige naam vind). Wat ik er erg leuk aan vind is dat Sinterklaas hier eigenlijk een hele moderne man was. Dat hij aankwam met een stoomboot, dat was echt hip. In onze tijd zou hij eigenlijk moeten aankomen met een staaljager ofzo. In het boek staat hij op een gegeven moment ook op een luchtballon. 

Het boek heeft leuke rijmpjes en plaatjes. Bijvoorbeeld dit plaatje, van Sinterklaas die een boekwinkel op zijn kop zet. Voor de liefhebbers is er op de site ook een pdf te downloaden. 

Dan rest het mij nog iedereen fijne Sinterklaas te wensen! 

De Welwillenden

Afgelopen vrijdag ben ik 's avonds in de Rotterdamse Schouwburg naar de Welwillenden geweest. Dit stuk is gebaseerd op het book The Kindly Ones van Jonathan Littell, in het Nederlands vertaald naar de Welwillenden.
Het hoofdpersonage van het stuk is een SS-officier. Dit hoofdpersonage heeft tijdens het stuk duidelijk wroeging. Hij is niet blij met wat hij aan het doen is.


Zoals ook uit de trailer blijkt relativeert hij wat hij gedaan heeft wel in grote mate. Ieder mens zou kunnen doen wat ik heb gedaan, dat is te tendens. Hij stelt als het ware dat alleen zijn omgeving schuldig is aan wat hij heeft gedaan, dat hij dat zelf niet is. Ik denk dat dat een morele misrekening is. Hoewel de kans absoluut groter is dat je bij bijvoorbeeld de SS terechtkomt als jouw omgeving sterk nazistisch is denk ik dat je toch altijd verantwoordelijkheid draagt voor wat je uiteindelijk doet. Die verantwoordelijkheid varieert wel naar mate je meer of minder autonomie hebt.

Als we dat uitgangspunt niet zouden accepteren zouden we ons strafrechtsysteem op kunnen doeken. Dat systeem is juist gericht op het veroordelen van mensen die vaak op het moment van hun veroordeling buiten hun context functioneren (namelijk in voorlopige hechtenis zitten). De context loopt niet mee de rechtbank binnen. Uiteraard wordt dit door de rechter wel mee gewogen. Maar het argument 'iedereen in mijn omgeving doet het' zal niet tot vrijspraak leiden.

Niettemin is het een zeer boeiend toneelstuk. Er hadden van mij iets minder hippe geluids- en lichteffecten in mogen zitten, die leidde een beetje af. Ik ben benieuwd naar het boek.

Bidden voor de rijken

Sinds iets meer dan een week heb ik het blad kunstschrift ontdekt. Dat wil zeggen, het bestond natuurlijk al voordat ik het ontdekte, maar toen kende ik het nog niet. Op marktplaats heb ik een enorme stapel kunstschriften op de kop kunnen tikken, ik heb er nu 68 in mijn bezit. Ik heb er in een week al 6 gelezen (á 45 pagina's per stuk). Elk kunstschrift licht een ander onderwerp uit de kunstgeschiedenis uit. Dat kan een thema, een persoon, een kunstvorm of iets anders zijn. Een van de thema's uit 2002 is het getijdenboek. Dat vind ik al een tijdje een prachtig onderwerp. En omdat we het toch over kleine kunst hebben gehad (postzegels) past een stukje over het getijdenboek goed in de reeks.

In de middeleeuwen moest er veel gebeden worden om de  tijd in het toekomstige vagevuur te bekorten. Het vagevuur was de plek waar je ziel zou branden voor je zonden voordat je naar de hemel ging. Hoe meer tijd je had, hoe groter de plicht tot bidden op je drukte. Bepaalde gebeden hadden vaste momenten op de dag waarop ze gebeden moesten worden. De rijkere middeleeuwer (het gaat dan over de late Middeleeuwen) wilde natuurlijk niet gezien worden met een saai boekje waarin die gebeden stonden geschreven. Nee, de getijdenboekjes met de gebeden erin werden langzamerhand verheven tot ware kunstwerken. Toch bleven de boekjes wel klein en handzaam. Ik denk omdat ze door de eigenaar ook wel veel meegenomen werden.

Er zijn allerlei hele bijzondere getijdenboeken. Sommige zijn nog best wel van formaat, maar de meeste zijn vrij klein. De getijden die ik tot nu toe heb gezien zijn zeer rijk geïllustreerd aan de hand van allerlei Bijbelse thema's. Sommige verwijzingen zijn niet perse Bijbels, maar verwijzen naar mythische gelovige verhalen die door de tijd heen zijn ontstaan. Daarnaast zijn de getijdenboeken vaak in de rand geïllustreerd. Voor de rand illustraties worden meer wereldse thema's gekozen.
Ik kan niet zeggen dat ik alle Bijbelse verwijzing direct snap. Daarom trekken de randversieringen van de getijdenboeken mij eigenlijk meer. Als je hier klikt zie je een bladzijde van het Trivulzio getijdenboek, dat in het bezit is van de Koninklijke bibliotheek. Het omkaderde plaatje met het religieuze thema zegt mij niets (misschien is het thema wel gewoon vier monniken die Maria aanbidden en beeldt het helemaal geen scène uit de Bijbel uit). De dieptewerking in het plaatje is trouwens echt erg mooi, dat ben je niet gewend van een Middeleeuwse schildering.
Wat ik eigenlijk het leukst van de hele pagina vind, is dat mannetje onder de schildering die helemaal los staat te gaan. Hij zit helemaal in de muziek, met zijn gekke kousjes aan. Dat zou nou niet de eerste tekening zijn die ik in een gebedenboek zou plaatsen. Blijkbaar kon dat toch.

In het Zweder Getijdenboek zie we illustraties terug die wat meer typisch zijn bij het religieuze thema. Op deze pagina zijn bijvoorbeeld engeltjes in de omkadering geschilderd. In het Getijdenboek van de Simon de Varie zijn de gekke mannetjes weer terug, op deze pagina bijvoorbeeld een hond met een hele gekke neus. Misschien is het een feniks? Op de bijgeschilderde afbeelding, die overigens niet al te vrolijk is, is de dieptewerking en het perspectief niet zo goed. De heilige op zijn knieën is bijna even groot als het huis waar hij voor staat. De mannetjes achter hem torenen zelfs boven het huis uit.

Reflectie op maart: boeken

Afgelopen maand heb ik het boek Veiliger oord van Hilary Mantel aangeschaft. Op het moment ben ik op pagina 228. Dat valt me alles mee. Natuurlijk zou ik het liefst het hele boek in een maand doorspitten maar omdat ik voor rechten en filosofie een hoop moet lezen valt de tijd die ik over heb voor romans altijd erg tegen. Het boek is erg goed geschreven en pakkend. Het gaat wel om een hele hoop personages. Soms duizelt het een beetje, zeker door de constante perspectiefwisselingen. Niettemin een ontzettende de aanrader.
Voor de rest heb ik deze maand het boekenweekessay van David van Reybrouck gelezen. Daar heb ik al een stukje over geschreven.

Voor filosofie heb ik de Social Contract van Rousseau (leuk!) en de Prolegomena van Kant (niet leuk!) gelezen. Ik zou eigenlijk wel de tijd willen hebben om de Social Contract nog een keer of wat te lezen om er dan interessante dingen over te schrijven. Ik heb er gelukkig op mijn tentamen genoeg interessants over geschreven, want ik had een 7,6 :).
De Prolegomena van Kant is echt heel taai. Dat maakt het minder interessant dan de tekst van Rousseau. Rousseau is een stuk vaardiger in zijn manier van schrijven, stilistisch gezien.

Voor rechten meerdere boeken en stapels jurisprudentie gelezen. Ik kan niet echt een leuke zaak noemen die er nou boven uit springt qua interessantheid. De meeste zaken zijn zo specialistisch dat ze antwoord geven op een vraag die door niet-juristen nooit gesteld zou worden. Dat maakt ze niet zo interessant om over te vertellen. Neem bijvoorbeeld HR 31 oktober 1997 Ontvanger/Rabo (Portcabin). Daarin werden de maatstaven genoemd waaraan een zaak, in dit geval een Portcabin, kan worden getoetst om na te gaan of een zaak onroerend is of niet. Waarom maakt dat uit vraag je je af? De Rabobank had een hypotheekrecht en wilde dit hypotheekrecht uitwinnen. Hypotheekrecht is echter enkel gevestigd op onroerende zaken. Dat betekent dat wanneer de Portcabin onroerend is, de Rabobank ook de Portcabin kan uitwinnen in het kader van haar hypotheekrecht.
Is wel interessant,  maar nou niet echt een uitspraak waarvoor de gemiddelde niet-jurist een flesje wijn opentrekt, denk ik zo.

Ik heb deze maand ook het boek Anna Karenina gekocht (om het boekenweekgeschenk bij te krijgen), ik ben nog niet begonnen. Het boekenweekgeschenk kon me niet echt pakken. Ik heb het na een paar bladzijden weg gelegd. Ik kwam er trouwens achter dat ik de laatste editie van Nederland leest (die van 2015, die kwam in november uit) had gemist. Ik heb het boekje dus op marktplaats aangeschaft. Het thema, korte verhalen, sprak me aan. Ik ben nog niet begonnen.

Boekenweek 2016: 18 maart

Over het oorlogsdagboek hebben we het al gehad. Vandaag gaat het om de oorlogsroman of misschien wel de oorlogsthriller. Na de oorlog zijn er namelijk nog heel veel boek geschreven die in deze tijd zijn gesitueerd. Denk hierbij aan boeken van grote schrijvers als Mulisch en Hermans, die hun boeken regelmatig in WOII situeerden. Over de laatste gaat het vandaag, en wel over zijn roman De Donkere Kamer van Damokles, die ik overigens voor mijn boekenlijst op de middelbare school heb gelezen.

Het is een heel erg knap geschreven boek waarbij je door de schrijver volledig op het verkeerde, of misschien wel het goede, been wordt gezet. Gaandeweg de roman vraag je je af of je hoofdpersonage eigenlijk wel mentaal gezond is. Het is heel knap hoe Hermans met dit thema speelt.

Het boek heet de donkere kamer van Damokles. De donkere kamer is hierin wel duidelijk verklaarbaar. Het hoofdpersonage heeft een fotozaak met daarin een donkere kamer. Het motief van de foto's speelt een belangrijke rol in het verhaal. Het hoofdpersonage wil op een zeker punt in het verhaal bewijzen dat hij iets heeft gezien, maar de foto's die hij heeft gemaakt zijn dan zwart geworden. Bij de lezer blijft de vraag overeind: is het wel gebeurd? Als iets in een donkere kamer plaats vindt is het niet te controleren of het echt is gebeurd. Het is te donker voor ooggetuigen.

Dan het Damokles gedeelte in de titel. Dit gaat terug op de bekende uitdrukking: het zwaard van Damokles. Deze uitdrukking betekent zoveel als, er hangt iets onheilspellends boven je hoofd. Er staat iets ergs te gebeuren dat je leven aan stukken zal rijten.
Volgens de mythe was Damokles een man die aan het hof woonde van Dionysius II. Hij gaf aan de koning aan dat hij erg jaloers op de koning was en dat hij wel een dag in zijn schoenen wilde staan. De koning zei dat Damokles dat inderdaad een dag mocht. Zo gezegd, zo gedaan. Damokles geniet de ganze dag van wijn, eten en mooie jonge slavinnen. In de loop van de dag zegt Dionysius dat Damokles omhoog moet kijken. Daar blijkt een zwaar de te hangen dat slechts met één paardenhaar aan het plafond is bevestigd.
Moraal van het verhaal: je kunt als koning wel in wilde leven maar er ligt altijd gevaar op de loer. Daarop besluit Damokles zijn tijdelijke functie als koning direct neer te leggen.

Boekenweek 2016: 17 maart

Monument voor Kafka in Praag

Helaas wegens drukte gisteren niks kunnen publiceren, maar ik ben er weer. Vandaag gaat het over Franz Kafka. Deze schrijver heeft een enorm gevarieerd oeuvre. Bekende boeken zijn: het proces en het slot. Ik wil nu de focus leggen op het zeer bijzondere verhaal die Verwandlung, vertaald als de Gedaanteverwisseling.

Aan het begin van de gedaanteverwisseling is het hoofdpersonage net veranderd in een beestje. Nou ja, beestje, hij is in een heel groot beestje veranderd. Een van de eerste problemen waar het hoofdpersoon voor staat is of hij nog wel naar zijn werk kan zo. Ik heb begrepen dat dat typisch Kafka is. Kafka was vrij sterk in zijn kritieken op het bureaucratisch systeem.

Hoewel het boek best wel dun is, 61 pag, maakt het zeker indruk. Ik heb het in één ruk uitgelezen, ik kon het niet weg leggen. Het is niet een gewoon sprookjes verhaal. Maar wat het dan wel is? Ik kan nog niet goed mijn vinger erop leggen. Ik kan wel verklappen dat het niet goed gaat eindigen voor ons hoofdpersonage. Maar dat voel je eigenlijk vanaf pagina 1 al aankomen.


Ik heb trouwens het boek Anna Karenina besteld en daar het boekenweekgeschenk bij ontvangen. Ben benieuwd :).

Boekenweek 2016: 15 maart

Met Duitsland als hoofdthema is het bijna onmogelijk om om de gitzwarte periode van 1933 tot 1945 heen te kijken. Vandaag gaat het om een oorlogsdagboek. Niet om de aller bekendste van Anne Frank, maar om een boek dat eigenlijk niet als oorlogsboek geschreven.
De schrijver Hans Warren heeft van 1939 tot 2001 regelmatig in zijn dagboek geschreven. Al deze dagboeken zijn gepubliceerd. De eerste paar boeken waren enorme hits. Ik heb er zelf een paar staan. Het boek waar bij mij deel 1 op staat begint in 1942 (ik heb een zesde druk uit 1985). In 1993 blijkt er nog een dagboek gepubliceerd te zijn over de periode 1939-1940. Dat is dus het echte deel 1.

Mijn tip voor vandaag is Geheim Dagboek van Hans Warren (1942-1944). Dit boekje loopt van het midden van de oorlog tot de bevrijding (Hans Warren woonde in Zeeland, dat deel van Nederland is eerder bevrijd). De invalshoek is best wel interessant; warrens' ouders hebben Duitse sympathieën. Het boek is niet zo zwaar omdat Warrens' leven verre van alleen maar in het teken van oorlog staat. Het concept oorlog wordt behapbaarder als iemand ten tijde van oorlog ook nog bezig is met een cursus vogelbescherming en het knippen van zijn haar. De schrijfstijl van Warren is heel knap. Hij is van huis uit dichter. Daardoor schrijft hij heel intuïtief en gevoelig.

Boekenweek 2016: 14 maart

Wir Schaffen Das. Het boek dat ik vandaag aanraad hangt samen met de toenemende migrantenstroom waar Duitsland, maar eigenlijk elk Europees land, mee te maken krijgt. In 1979 viel het regime van de Sjah van Iran en werd er een islamitische republiek gevestigd. Sindsdien zijn migratiestromen vanuit Iran nog steeds aanwezig. In de periode 1997-2001 dienden bijna 19.000 Iraniërs in Duitsland een asielaanvraag in (bron).

Het Huis van de Moskee van Kader Abdolah vertelt het verhaal van Aga Djan, een man die aan het hoofd van een invloedrijke Iraanse familie staat. Zijn familie woont naast de moskee en houdt deze moskee al jaren lang in stand. Het boek begint in het tijdperk van de Sjah, maar tijdens de revolutie komt het leven in een stroomversnelling. Het boek is geschreven vanuit een alwetend perspectief. Dat is op zich wel een fijn perspectief omdat daardoor de lotgevallen van Aga Djan en zijn familie met een bepaalde fase uit de revolutie kunnen worden verbonden. De familie van Aga Djan vlucht niet maar hun leven maakt wel beklemmend duidelijk waarom er zoveel wel vluchten.
Het boek heeft eigenlijk niet echt een link met Duitsland, maar het is wel een erg goed boek :). Ik sta mezelf de afvalligheid van het thema zodoende maar even toe.

Boekenweek 2016: 13 maart

De tip van vandaag ziet op de grote Duitse schrijver: Thomas Mann. Mijn tip is der Tod in Venedig, de dood in Venetië. Uiteraard is het bij de grote Duitse schrijvers de bedoeling dat je hun boeken in de Duitse taal leest. Nu kan ik me in het Duits wel verstaanbaar maken, maar het lezen van Thomas Mann in het Duits lijkt me ontzettend moeilijk. De vertaling was met het moeilijke Nederlands al een enorme uitdaging.

Het verhaal is vrij zwaar. Het is geen opbeurend verhaal. Ik ben rond het midden even gestopt. Toch ben ik blij dat ik het heb uitgelezen. Thomas Mann kan er wat van, dat schrijven. Maar het is geen lachen geblazen.

Als je dan toch in de boekwinkel staat om dit boek van Thomas Mann aan te schaffen, haal dan ook gelijk even het boekenweekessay van David van Reybrouck: Zink. Ik heb gisteravond uitgelezen en het beviel mij zeer. Aan de hand van het leven van één man wordt de geschiedenis verteld van het ienie ministaatje Neutraal Moresnet. Het vaderland van Moresnet is wel vijf keer veranderd. Het is leuk om te zien hoe van Reybrouck de geschiedenis van Nederland, België en Duitsland in het verhaal van neutraal Moresnet samen valt. Het maakt me zeer benieuwd naar de andere boeken en essays die van Reybrouck heeft geschreven.

Boekenweek 2016: 12 maart

Vandaag barst de boekenweek los. Het thema van de boekenweek dit jaar is Duitsland. Het boekenweekessay is geschreven door David van Reybrouck (een cultuurhistoricus die onder meer bekend is van het boek Congo). Ik heb het essay al in huis, maar nog niet gelezen. Hij volgt daarmee Pieter Steinz op die vorig jaar een heel interessant essay over waanzin schreef, het thema van de boekenweek van 2015.

Tijdens de boekenweek is natuurlijk ook het boekenweekgeschenk weer te krijgen. Het boekenweekgeschenk heet Broer en is geschreven door Esther Gerritsen. Maar welk boek moet je nu kopen om het boekenweekgeschenk bij te krijgen? Ik zal deze week proberen wat tips te geven die op dat punt je misschien uit de brand kunnen helpen.

De tip voor vandaag haakt goed aan bij het Duitse thema. De tip van vandaag is een satire op de moderne Duitse samenleving. Mijn tip voor vandaag is Er is Wieder Da, vertaalt in het Nederlands als 'Daar is hij weer'. Een controversiële, schokkende, komische roman die uit gaat van het volgende idee: Hitler belandt in 2011 en probeert daar door middel van het gebruik van media weer aan de macht te komen. Het satirische boek was een enorme bestseller en is inmiddels ook al verfilmd. Ik vond zowel het boek als de film erg geslaagd.

Othello en Racisme

Het werk van Shakespeare bevat een grote hoeveelheid juridische thema's. Voor een kleine groep rechtenstudenten gaf prof. mr. dr. Gaakeer, die zich heeft gespecialiseerd in recht en taal, daarom een mini collegeserie over Othello. Toevalligerwijs nam deze rechtenstudent deel aan deze collegeserie. Nog toevalliger nam deze rechtenstudent ook deel aan de organisatie van de minicollege serie.
Het is niet zo'n heel lang toneelstuk, om te lezen. De versie van Othello die ik heb bevat iets minder dan 100 pagina's. Het engels heb ik wel echt als uitdaging ervaren.

Wat ik heel frappant vond om te horen is dat het boekje Othello in Amerika in sommige staten niet is
toegestaan. Het boekje wordt als racistisch gezien. Nou is het absoluut waar dat Othello een zwarte man is en dat hij vanwege dat zwart zijn in het boekje allerlei eigenschappen krijgt toegedicht. Als iemand een zelfde toneelstuk zou schrijven in 2016 zou ik het er volledig mee eens zijn dat sommige passages niet 'kunnen'. Othello is echter geschreven in 1600. In deze tijd was het gebruikelijk om het karakter van je personages door middel van hun uiterlijk aan te zetten. Ik vind het wel vrij ver gaan om zulke zinnetjes 400 jaar later uit hun verband te rukken en dan het hele toneelstuk af te doen als racistisch.
Zeker omdat, hoe het in ieder geval op mij overkwam, Othello verre van de slechterik is in dit boek. Het is juist Iago, een blanke man, die Othello misleid en daarmee het dramatische einde bespoedigt.
Het is misschien niet netjes hoe Shakespeare 400 jaar geleden Othello beschreef, maar het was in die tijd wel heel logisch dat hij dat op die manier deed. Het lijkt mij geen goede optie om een dergelijk verhaal te verbieden. Voorlichting over de achtergrond van een verhaal en de mededeling dat dat tegenwoordig op een andere manier wordt gezien lijkt mij genoeg.

Om het naar de huidige tijd te trekken: ook op de de film Les Intouchables uit 2011 kwam uit Amerikaanse hoek veel kritiek. Deze film ging over een rijke verlamde man die een jongen in huis nam om voor hem te zorgen. Deze jongen zette het leven van de man kop en was toevallig zwart. David Dandy in de New Yorker was vrij vernietigend over de film. De film was volgens hem: "disastrously condescending: the black man, who's crude, sexy and a great danser, liberarates the frozen white man. The film is an emberassment." Bron. Ik kan me niet herinneren dat ik iemand in Nederland zich heb druk horen maken over deze film.

Zou daaruit af te leiden zijn dat ideeën over racisme toch vooral cultureel bepaald zijn? En als dat zo is, kunnen we dan wel vaststellen wanneer iets racisme is? En hoe is dat dan te verenigen met een wettelijk verbod op discriminatie?

Boekenlijst voor Maart

Voor deze maand staat één boek op het programma. Een veiliger oord van Hilary Mantel. Het boek is in drie delen verdeeld (Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap) en gaat, hoe kan het ook anders, over de Franse Revolutie.

Ik heb het boek aangeschaft omdat ik binnen mij studie filosofie nu de Franse Revolutie behandel. Dit boek werd door de docent aangeraden. Van Hilary Mantel heb ik ook Wolf Hall gelezen. Dat was een enorm knap boek over de Tumorperiode met Thomas Cromwell in de hoofdrol. Het boek gaat onder meer over de manier waarop Anne Boleyn haar plekje veroverd aan het Hof en als vrouw van de koning.

Naam                       Een veiliger oord
Vertaald?                 Ja, uit het engels
Pagina's                   992
Gekocht bij             Donner.nl
Schrijfster               Hilary Mantel
Uit deze maand?     Misschien het eerste deel