Domesday book 1086

Het is een beetje een verslaving aan het worden. Ik zit nu al een paar nachten na elkaar in verzamelmappen met kleine kunstwerkjes voor in de bovenhoek van een envelop te snuffelen. Het is niet alleen de manier waarop de postzegel is vormgegeven dat me interesseert, maar vooral dat de postzegel naar iets verwijst dat ik óf niet ken óf niet goed genoeg ken om alle verwijzingen in de postzegel te begrijpen. 

Ik heb nu ook weer een leuk postzegeltje gevonden, al ben ik niet zo heel blij met de scan die ik gemaakt heb. Ik hoop dat het plaatje ondanks de scan en de stempel toch nog goed te zien is. Volgens Catawiki is deze postzegel in 1986 uitgegeven vanwege het negenhonderdjarig bestaan van het Domesday Book. Dit Domesday Book is in 1086 opgesteld.  

Deze zegel maakt deel uit van een serie van vier zegels. Op elke zegel staan middeleeuwers een beetje hun ding te doen. Elke zegel heeft een ander thema. Mijn zegel legt de nadruk op ambachtslieden. Rechts staat een middeleeuwer in rode kleding op een plompverloren pilaar in te hakken. In het midden zijn twee middeleeuwers bezig met een plank (wat doen ze?). De middeleeuwer in blauwe kleding wordt daarbij in zijn billen gebeten. Links zijn twee middeleeuwers bezig met een lap en een koperen pot. Ik denk dat ze de stof aan het verven zijn. Echt perspectief is in de zegel niet aanwezig. Dat doet de voorstelling lijken op een 'echte' middeleeuwse tekening. 

Maar wat heeft deze pittoreske middeleeuwse voorstelling nou met het Domesday Book te maken? Volgens een site van de BBC is het Domesday Book een juridisch document dat in 1086 werd opgesteld door de vorst om inzichtelijk te krijgen wie rechten had op welk stuk grond. Volgens de site is het document juridisch nog steeds geldend. Het boek bestaat uit 913 pagina's en beschrijft meer dan 13.000 plaatsen. Het boek werd als even bindend gezien als het laatste oordeel (domesday). Zoals bij het laatste oordeel Jezus op aarde terug zou keren om de goeden en de kwaden voor altijd te scheiden, zo is in een juridisch conflict het Domesday book immer doorslaggevend. Wat daarin staat, zal de rechter voor waarheid houden.

Met dat in het achterhoofd is ons domesday book voor de hard werkende figuren op de voorgrond waarschijnlijk helemaal niet zo interessant. De kans dat deze ambachtslieden groot grondbezitters waren is niet zo aanwezig. Alleen voor het mannetje dat in het, door mij niet eens benoemde, kasteeltje in de achtergrond woont is het boek echt interessant. Hij had er immers belang bij dat al zijn grond, die we op het plaatje zien, op de juiste manier in het Domesday book werd opgenomen. Anders had hij in de rechtszaal het nakijken. 

Nog even iets over een postzegel

Postzegels die historische gebeurtenissen laten zien zijn volgens mij alom tegenwoordig. In mijn mappen kom ik er in ieder geval heel veel tegen. Vaak gaan deze historische postzegels echter over de geschiedenis van het eigen land. Daarom viel de onderstaande Amerikaanse zegel mij zo op.

Deze zegel verbeeldt thema's uit de Franse revolutie. De Franse revolutie heeft vaak een verlicht imago omdat het oude juk door de bevolking werd afgeschud. Ik wil daartegenover toch wel graag benadrukken dat het echt geen leuke periode was waarin honderdduizenden mensen hun leven hebben gelaten.

De zegel is ingedeeld in dezelfde kleuren als de Franse vlag. In de drie aparte vlakken beelden klassiek geklede dames de drie onderdelen van de leus van de Franse revolutie uit: liberty, equality and fraternity, ook wel vrijheid, gelijkheid en broederschap.
Links onder het woord 'liberty' zien we een engel met militaire attributen. Zij heeft een steen in haar handen met opschrift. Ik kan het opschrift niet lezen. Onder haar voeten vertrapt zij een duivels figuur.
Onder het woord 'equality' zien we een dame met een, naar het lijkt, wiskundig attribuut. Het lijkt een soort meetinstrument. Misschien wordt ermee bedoeld dat er met gelijke maten gemeten dient te worden. Dat was voorafgaand aan de Franse Revolutie namelijk hét topic. De eerste en de tweede stand (de adel en de geestelijkheid) genoten namelijk allerlei privileges, bijvoorbeeld op belastinggebied, die de burgerij niet genoot.
'Fraternity' wordt uitgebeeld door middel van twee zoenende kinderen. Deze worden door de dame met haar mantel afgedekt. In haar hand draagt de dame twee hartjes. Ik kon tijdens het bekijken van de zegel maar niet bedenken waarom twee zoenende kindjes broederschap uitbeelden. Deze site bood gelukkig uitkomst. De tekening is gebaseerd op een oude gravure. Op deze gravure zijn het echter een blank en zwart kindje die zich 'verzoenen'. Op deze postzegel zijn dat twee blanke kindjes geworden. Vrij frappant.

Ik heb nog meer wetenswaardigheden over de zegel ontdekt. Zo is de zegel uitgegeven op 14 juli 1989, tweehonderd jaar na de bestorming van de Bastille. De bestorming van de Bastille wordt vaak gezien als een van de beginpunten van de Franse revolutie. Het is in Frankrijk nog steeds een nationale feestdag.

Alle plakkende leert men

Aangezien ik aankomende zomer twee weken in Cambridge mag genieten van het International Summer Programme, en dat programma helaas een beetje veel centjes kost, ben ik een grote hoeveelheid van oude kinderspullen aan het verkopen. Mijn hele kamer is zodoende één grote uitstalling van Pokémonkaarten, stripboeken, poppetjes en ander grut. In mijn zoektocht op zolder naar andere curiosa die ik van de hand kon doen kwam ik mijn oude postzegels weer tegen. Ik heb een tijdje als kind verwoed postzegels gespaard. Ik weekte de postzegels van enveloppen af en heb ook heel veel zegels gekregen van mijn tante, mijn vader, mijn opa en vele andere familieleden. Ik vond het echt leuk om weer eens door die mappen heen te kijken. Sommige zegels zijn vrij voorspelbaar. De koning of koningin op de zegel heeft bijna elk land wel. Ook valt het best te verwachten dat er een Australische zegel met het Sydney Opera House in mijn verzameling zat. 

Over een paar zegels verbaasde ik mij echter. Zo zat er een Amerikaanse zegel in de collectie die opriep tot het voorkomen van drugsgebruik. Op de zegel staat een heel triest figuur. De begeleidende tekst laat niet veel ruimte voor interpretatie over. Ik vind een postzegel zo'n gekke plaats voor een dergelijke boodschap. 

Wat ik dan weer erg leuk vind, is dat ik de zegel online binnen een paar klikken kan vinden op de site Catawiki. Zo weet ik nu dat mijn zegel uit 1971 stamt en dat hij ongestempeld €0,30 waard is. Er zijn 139.080.000 zegels van dit type gedrukt. Bijna 140 miljoen mensen hebben hun post dus kunnen frankeren met een anti-drugs zegel. 

Ik heb ook een Nederlandse zegel gevonden die mij opriep mijn bloeddruk te verlagen. Op zich wel een belangrijke boodschap, maar is dat nou echt iets wat je het beste op een postzegel kwijt kunt? Vervolgens stempelt de post eroverheen en is heel je boodschap niet meer te lezen. Mijn Nederlandse zegel is in de Catawiki databank helaas niet te vinden. De oplage weet ik dus helaas niet, maar ik denk niet dat die rond de 140 miljoen zal hebben gelegen. 

Ook mijn Duitse zegels, die allerlei tips geven over wat niet zo handig is om te doen binnen het alledaagse werkproces, staan niet in de Catawiki databank. Er staat wel een boekje in, waarin onder de dezelfde slogan als op de postzegels: "Jederseit Sicherheit" allerlei tips over een veilige werkomgeving worden gegeven. 

Het boekje dateert uit 1986, dus ook mijn postzegels zullen wel uit die tijd stammen. De tips zijn hier wel vrij banaal. Zeker de tip op de rode 30 cent zegel. Daar staat eigenlijk dat het niet handig is om een baksteen op je hoofd te laten vallen. Om daarachter te komen heb je naar ik meen geen postzegel nodig die dat even toelicht.